Wat is suiker? Alles over soorten, benamingen en waar het in zit

Suiker: je leest en hoort er overal over. Het zit van nature in producten, maar wordt ook massaal toegevoegd door fabrikanten. Maar wat is suiker nu eigenlijk precies? En hoe herken je het op een etiket?

Wat is suiker?

Suiker is een verzamelnaam voor een stof die tot de groep koolhydraten behoort. Kristalsuiker, tafelsuiker en sacharose zijn allemaal namen voor dezelfde stof, die we in de volksmond meestal gewoon ‘suiker’ noemen.

Koolhydraten zijn een brandstof voor je lichaam. Het eten van koolhydraten (suikers) levert energie. Op deze manier zorgt suiker er bijvoorbeeld voor dat je kunt bewegen en kunt denken. Na het eten ervan komt het suiker via het maag-darmkanaal in je bloed. Vervolgens wordt het afgegeven aan hersenen en spieren.

Lees ook: Wat zijn koolhydraten?

Andere namen voor koolhydraten zijn sachariden of suikers. Vooral de benaming ‘suikers‘ is vrij verwarrend omdat er een groot verschil bestaat tussen ongeraffineerde suikers (de onbewerkte suikers die meestal worden aangeduid met “koolhydraten”) en de geraffineerde kristalsuiker of rietsuiker die in de volksmond suiker worden genoemd  (dat zijn de bewerkte suikers).

De chemische naam voor suiker: sacharose

De chemische naam voor gewone tafelsuiker is sacharose. Een sacharosemolecuul is opgebouwd uit twee suikermoleculen: glucose en fructose. Het komt van nature voor in groente, fruit en honing, maar zit ook in suikerbieten en suikerriet.

Om het te gebruiken als goedkope zoetmaker, halen suikerfabrieken sacharose voornamelijk uit suikerbieten door middel van waterextractie.

»Lees ook: Wat is sacharose? Alles over gewone tafelsuiker en waar het in zit

Verschillende benamingen voor suiker

Suiker heeft ook nog eens heel veel verschillende benamingen. Veelal als je een etiket van een product leest, blijk er toch suiker in het product te zitten, ook al staat het woord ‘suiker’ niet op het etiket vermeld. Dit komt omdat fabrikanten dan een andere benaming voor deze suikers gebruiken. Inmiddels zijn er al meer dan 55 verschillende namen voor, zoals: fructose, siroop, aroma, maltose, enz.

Tip: Gratis download van een overzicht met de verschillende benamingen van suiker

Download het overzicht hier

De meest voorkomende benamingen voor suiker

Naam	Wat is het?	Meer weten
Sacharose	Chemische naam voor gewone tafel- of kristalsuiker (riet- of bietsuiker)	Wat is sacharose?
Glucose	Druivensuiker, ook wel dextrose genoemd	Wat is glucose?
Fructose	Vruchtensuiker	Wat is fructose?
Glucose-fructosestroop	Ook wel High Fructose Corn Syrup, gewonnen uit maïs	—
Lactose	Melksuiker, zit in melk en zuivelproducten	Wat is lactose?
Galactose	Onderdeel van lactose, wordt in het lichaam omgezet in glucose	—
Maltose	Moutsuiker, bekend als bestanddeel van bier	—

Niet iedereen is bekend met deze verschillende namen op het etiket, waardoor je niet goed weet wat je allemaal binnen krijgt. Dit maakt het een stuk lastiger om suikers te verminderen of helemaal te vermijden.

Twee vormen van suiker

Er zijn twee verschillende vormen van suiker te onderscheiden:

1. Toegevoegde suikers — De suiker die door de fabrikant wordt toegevoegd aan producten. Zo worden deze suikers ook wel de geraffineerde suikers of toegevoegde suikers genoemd.
2. Natuurlijke suikers — De suikers die van nature in een product aanwezig zijn. Denk hierbij aan fruit (fruitsuikers), groente, aardappelen (zetmeel), graanproducten, peulvruchten, zuivelproducten en honing, maar het zit ook in mais, suikerbieten en suikerriet.

 »Lees ook: Hoe herken je suiker op het etiket?

Niet iedereen verstaat hier hetzelfde onder. Wageningen University hanteert de volgende definitie:

“Dit houdt in dat alle suiker, honing, siroop en stroop die toegevoegd worden tijdens de productie en bereiding van voedingsmiddelen, ‘toegevoegde suikers’ worden genoemd. Suikers die van nature voorkomen in onbewerkte producten (bijvoorbeeld in fruit, groente, melk) vallen niet onder deze term.”

Bron: Wageningen University

Wat doen suikers met je lichaam?

Zodra je suiker eet, wordt het door je spijsvertering afgebroken en in je bloed opgenomen. Bij een normale inname is dat geen probleem. Bij een structureel te hoge inname kan het echter bijdragen aan:

• Schommelende bloedsuikerwaarden
• Gewichtstoename
• Verhoogd risico op diabetes type 2
• Tandbederf
• Vermoeidheid en concentratieproblemen

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) adviseert om maximaal 10% van je dagelijkse energie uit vrije suikers te halen — omgerekend zo’n 50 gram per dag voor een volwassene. Voor extra gezondheidsvoordeel adviseert de WHO zelfs minder dan 5%, oftewel ongeveer 25 gram per dag.

Voeding en suikers

Kies bij voorkeur voor producten die zo natuurlijk mogelijk zijn zonder al te veel bewerkingen en waaraan geen toegevoegde suikers zijn toegevoegd. Dit zijn pure en onbewerkte producten met langzaam opneembare, natuurlijke suikers. Deze zorgen er namelijk voor dat je bloedsuikerspiegel niet te snel stijgt. Ook zul je sneller verzadigd zijn.

Geraffineerde suikers en zoetstoffen kun je beter zoveel mogelijk vermijden. Geraffineerde suikers zijn namelijk snel opneembare suikers. Hierdoor krijg je veel sneller last van pieken in je bloedsuikerspiegel. Hierdoor kan je hormoonhuishouding in de war raken, kun je overgewicht ontwikkelen en het kan je uiteindelijk ook ziek maken. Zo kun je last krijgen van insulineressistentie wat kan overgaan in Diabetes type 2 oftewel suikerziekte.

Door de ingrediëntenlijst van een product goed te lezen zul je al gauw inzicht in de suikers krijgen. Hierdoor leer je verantwoorde en gezonde afwegingen en keuzes te maken.

Veelgestelde vragen

Hieronder beantwoord ik de meest gestelde vragen.

Wat is het verschil tussen suiker en koolhydraten?
Suiker is één type koolhydraat. Koolhydraten bestaan uit suikers, zetmeel én vezels. Alle suiker is dus een koolhydraat, maar niet elk koolhydraat is suiker.

Is natuurlijke suiker gezonder dan toegevoegde suiker?
Voor je lichaam maakt het chemisch gezien weinig uit — beide worden op dezelfde manier verwerkt. Het verschil zit in de verpakking: natuurlijke suikers (zoals in fruit) komen samen met vezels, vitaminen en mineralen, waardoor ze langzamer worden opgenomen en je sneller verzadigd raakt.

Hoeveel suiker mag je per dag?
De WHO adviseert maximaal 50 gram vrije suikers per dag voor een volwassene, met 25 gram als het meest gezonde streefgetal.

Is sacharose hetzelfde als suiker?
Ja. Sacharose is de chemische naam voor gewone tafelsuiker, ook wel kristalsuiker of rietsuiker genoemd.

Heb je na het lezen van dit artikel nog vragen over suiker? Laat het weten in de reacties, dan denk ik graag met je mee!

Minder suiker eten? Zo doe je dat!

Het kan lastig zijn om suikervrijer te gaan leven. Want waar begin je? Hier kan de Suiker Switch app een uitkomst bieden. Dit scheelt namelijk enorm in tijd dan wanneer je alles zelf uit zou moeten zoeken. Je kunt na aanmelding meteen beginnen aan jouw nieuwe suikervrije leefstijl.

Wil jij ook bewust met suiker om leren gaan? Wil je ook graag weten wat je wel en wat je beter niet kunt eten? En ben je bovendien op zoek naar makkelijke recepten? Download dan de Suiker Switch app: De app waarmee minder suiker eten veel makkelijker is!

Meer lezen over suiker

• Wat zijn koolhydraten? En waar zitten ze in?
• Wat is sacharose? Alles over gewone tafelsuiker en waar het in zit
• Wat is glucose? Belangrijke feiten, weetjes en tips voor jouw gezondheid
• Wat is lactose en waar zit het in? Uitleg over melksuiker en verborgen suikers
• Wat is fructose en waar zit het in? Alles wat je moet weten over deze fruitsuikers

---